نانو پزشکی

نانو پزشکی

نانوپزشکی

اجداد ما در قدیم، روزگار سختی را می گذراندند. یک سرماخوردگی ساده می توانست آنها را از پا در آورد. پیشرفت علم پزشکی و افزایش دانش بشر از ساختمان بدن انسان، بسیاری از این مشکلات را حل کرد. ما اکنون در دنیایی زندگی می کنیم که بسیاری از بیماری ها را می شناسیم و می توانیم آنها را درمان کنیم. ما به آسانی می توانیم از بروز بیماریهایی مانند حصبه، آبله، و وبا که در قدیم باعث مرگ بسیاری از انسان ها می شد، جلوگیری کنیم. با این حال هنوز بیماریهایی وجود دارند که از درمان آنها عاجز هستیم. این مسئله چند دلیل دارد. اول اینکه اطلاعات ما از اتفاقاتی که در سطح سلولی و مولکولی بدن انسان رخ می دهد، اندک است و دیگر اینکه ابزارهایی که در حال حاضر در اختیار داریم بسیار بزرگتر از سلول و اجزای درون آن هستند. علاوه بر این ما از موادی استفاده می کنیم که سازگاری چندانی با بدن ما ندارند.

فناوری نانو برای حل این مشکلات پیشنهادهایی دارد. « نانو پزشکی » حوزه ی جدیدی از پزشکی است که در ترکیب با فناوری نانو به دست آمده است. این شاخه ی جدید علم پزشکی، به دنبال ان است که با استفاده از نانو مواد، ابزارهای نانومتری و دانش مولکولی از بدن انسان، سلامتی انسان را حفظ کرده و آن را ارتقا دهد نانو مواد به علت اندازه ی کوچک، سطح زیاد و قابلیت جذب و انحلال بالا گزینه های مناسبی برای دارورسانی در سامانه های زیستی هستند. بعلاوه بسیاری از نانومواد، مانند نانولوله های کربنی و فولرین ها مواد زیست سازگاری هستند که می توان از آنها در ساخت اندام های مصنوعی و یا کپسوله کردن داروها بهره گرفت. معروف ترین و شاید جالب ترین ابزارهای نانوپزشکی، نانو ربات ها هستند. نانو ربات ها برای شناسایی محل بیماری و درمان سلول های بیمار و تخریب عوامل بیماری زا بکار می روند. این ابزارهای نانومتری می توانند در بدن به صورت هوشمند عمل کنند و بدون نیاز ایجاد عوارض جانبی و واکنش های حساسیت زا، به درمان بیماری بپردازند. انها می توانند از محل بروز بیماری عکس برداری کرده و میزان بعضی مواد را در خون اندازه گیری کنند. در کنار این ابزارها برای نمایش سلول ها، باکتری ها، ویروس ها و تک مولکول های موجود در بدن نیز می توان از میکروسکوپی الکترونی مانند AFM  و STM استفاده کرد.

فناوری نانو کاربردهای ویژه ای در صنعت داروسازی دارد. هوشمندی، شخصی بودن، اثرات جانبی اندک، کارایی بالا، قیمت ارزان و … از معمولی ترین مزایای نانو داروها است. داروهای مبتنی بر فناوری نانو هوشمند هستند، زیرا محل دقیق بروز بیمار و سلول بیمار را تشخیص می دهند. این داروها را می توان پیش از شروع درمان، بر فرد بیمار آزمایش کرد و پاسخگویی یا عدم پاسخگویی آن را بررسی نمود. همچنین می توان متناسب با ویژگی های ژنتیکی بیمار آنها را اصلاح کرد. این شیوه نه تنها هزینه ها را کاهش می دهد، اثرات جانبی نامطلوب دارو را نیز به حداقل می رساند. « نانو پوسته » یک نمونه از داروهای هوشمند است. این دارو در حقیقت یک کره توخالی سیلیکونی است که با طلا پوشش داده شده است. دانشمندان می توانند آنتی بادی ها را به سطح این کره ی متصل نمایند و این امر سبب می گردد که این سامانه بتواند سلول های مشخصی مانند سلول های سرطانی را بیابد. رگ های خونی در اطراف تومورهای سرطانی تراواتر از بافت های سالم هستند، از این رو اگر این ذرات وارد جریان خون شوند، به دور تومورها تجمع می کنند. لایه ی طلایی روی نانو پوسته ها سبب می گردد که تحت اشعه ی مادون قرمز بسیار داغ شوند و سلول های سرطانی را از بین ببرند( در حالیکه سلول های سالم بدون آسیب باقی می مانند). با کنترل ضخامت لایه ی طلا و نوع لیزر تابشی می توان میزان حرارت تولیدی را کنترل کرد. کره ی درونی این پوسته ها را نیز می توان با پلیمرهای حاوی دارو پر کرد. در این حالت با تابش لیزر و در اثر داغ شدن طلا، داروی درون پوسته آزاد می شود.

فناوری نانو می تواند آزمایشگاه های کوچکی بسازد که با عنوان « آزمایشگاه روی تراشه » شناخته می شوند. این آزمایشگاه می تواند افراد را با سرعت معاینه کند و با وارد شدن به جریان خون، اطلاعات مربوط به بیماری های خاص را به صورت بی سیم و بدون نیاز به جراحی دریافت کند.

جراحی، روش مستقیمی برای تشخیص و درمان بعضی بیماری ها است. هم اکنون پزشکان متخصص بسیاری وجود دارند که با تکیه بر مهارت خود و استفاده از تجهیزاتی بسیار پیشرفته، جمجمه و سینه بیمار را می شکافند و مغز و قلب را جراحی کنند. البته با اینکه روزانه چندین هزار عمل جراحی در سراسر دنیا انجام می شود، اما انجام این جراحی ها بدون خطر و مشکل نیست و همواره نگرانی هایی در مورد هوشیاری بیمار پس از عمل، از بین رفتن سلول ها و یا عفونت های محل جراحی و … برای پزشکان و بیماران وجود دارد. وجود این مشکلات سبب شده که پزشکان همواره به دنبال روش های جدیدی برای جراحی باشند. روش هایی که در آنها، جراحی بدون شکافتن و بریدن بدن بیمار و تنها با استفاده از ابزارهای بسیار کوچکی انجام شود. در این جراحی ها که اصطلاحا « غیر تهاجمی» نامیده می شوند، از شوک، زخم و درد ناشی از وجود جراحت خبری نیست.

« نانو جراحی » روش بسیار جدیدی است که توجه بسیاری از محققان را به خود جلب کرده است. در این روش، برای انجام جراحی از قطعات الکترونیکی کوچکی استفاده می شود که قابل برنامه ریزی هستند و مجهز به دوربین و ابزار جراحی هستند. این قطعات الکترونیکی کوچک که اندازه ای نانمتری دارند، « نانو ربات » نامیده می شوند.

نانو ربات ها می توانند از طریق رگ ها وارد بدن شوند، به جستجوی محل آسیب دیده بپردازند و به کمک رایانه و جراح ناظر، بیماری را تشخیص دهند. پس از تشخیص دقیق محل بروز مشکل، با هدایت جراح و با استفاده از بازوهای مجهز نانو ربات، عمل جراحی انجام می شود. این ربات های کوچک نانو متری می توانند جراحی های دقیقی را نیز در درون سلول ( مثل تعویض کروموزوم های داخل هسته ی سلول با کروموزوم های جدید) انجام دهند، جراحی هایی که تا به حال هیچ جراح انسانی موفق به انجام آنها نشده است.

علاوه بر این شاید بتوان نانوربات هایی را طراحی کرد که از میان رگ ها ومویرگ های کوچک عبور کنند و انسدادهای عروقی را بر طرف سازند. باید به خاطر داشته باشید که نانو ربات ها با سیستم های زیستی بدن سازگارند و می توانند اعضای بدن، بافت ها و رشته های عصبی را پیوند بزنند.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

چت رو شروع کن